Ethics code: 1403/432
1- دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، معاونت پژوهش و فناوری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- استادیار گروه پژوهشی ارزیابی سیاست‌ها و پایش علم، فناوری و نوآوری، مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران ،Azadi@nrisp.ac.ir
2- استادیار گروه پژوهشی ارزیابی سیاست‌ها و پایش علم، فناوری و نوآوری، مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران ،
چکیده: (78 مشاهده)
زمینه و هدف: با توجه به اهمیت مسئله‌یابی و انتخاب موضوع در پژوهشهای پزشکی، مطالعه‌ی حاضر به شناسایی اولویتهای پژوهشی مهندسی‌بافت به واسطهی تحلیل نظرات متخصصان این حوزه پرداخت.
روش بررسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی بوده و به روش توصیفی- تحلیلی با رویکرد تحلیل متون و نظرات خبرگان انجام شده است. ابتدا محورهای موضوعی اولیه به واسطهی مرور پیشینه‌‌های مطالعاتی مرتبط و یافته‌‌های حاصل از تحلیل‌‌های علم‌‌سنجی و متن‌‌کاوی مطالعات مهندسی‌بافت، استخراج و در قالب پرسش‌نامه تنظیم شدند. سپس لیست حوزههای پژوهشی شناسایی شده با استفاده از تکنیک دلفی فازی توسط متخصصان غربالگری و تأیید شدند. در این راستا، تعداد ۱۷ نفر از متخصصان در زمینه‌‌های مرتبط با مهندسی‌بافت، با استفاده از روش نمونه‌‌گیری هدفمند در این پژوهش مشارکت و آرا و نظرات خود را بیان کردند. اجماع میان متخصصان طی دو مرحله حاصل شد.
یافته‌‌ها: طبق نتایج نظرسنجی، ۷۴ موضوع شناسایی شده در پنج محور اصلی(۱- پژوهشهای سلولی، ۲- مواد زیستی و داربست‌‌ها، ۳- ترمیم و بازسازی انواع بافتها و اندامها، ۴- مطالعات پیش‌‌بالینی و توسعهی محصولات مهندسی‌بافت و ۵- مطالعات فناوری و توسعهی مهندسی‌بافت) به‌عنوان حوزههای موضوعی اصلی مهندسی‌بافت توسط متخصصان این حوزه تأیید شدند. نتایج، بیانگر آن است که به ترتیب، موضوعات مربوط به مواد زیستی، داربست‌‌ها و فناوری، توسعهی مهندسی‌بافت، اهمیت بالاتری نسبت به سایر محورها داشته‌اند. در محور پژوهشهای سلولی، موضوع سلولهای بنیادی مزانشیمی(با میانگین ۰/۸۲۴)؛ در محور مطالعات داربست‌‌ها، توسعهی سیستم‌‌ها و رویکردهای نوین رهایش کنترل شده‌ی دارو در داربست‌‌ها(با میانگین ۰/۸۲۸)؛ در محور بازسازی انواع بافتها و اندامها، موضوع مهندسی‌بافت پوست شامل ترمیم و درمان سوختگی‌ها و انواع زخم‌های حاد و مزمن(با میانگین ۰/۸۶۳)؛ در محور مطالعات پیش‌‌بالینی، موضوع چالش‌های تولید انبوه محصولات مهندسی‌بافت در مقیاس بزرگ با حفظ کیفیت و ثبات(با میانگین ۰/۸۳۳)؛ و در محور مطالعات فناوری و توسعهی مهندسی‌بافت، موضوع توسعهی ارتباطات میان‌‌رشته‌ای(با میانگین ۰/۸۶۸) دارای اهمیت بالاتری نسبت به سایر موضوعات بودند.
نتیجه‌‌گیری: تمرکز بر اولویت‌‌ها و موضوعات نیازمحور می‌‌تواند تأثیرگذاری پژوهشهای حوزه‌‌ی مهندسی‌بافت را افزایش دهد و درنهایت از نتایج کاربردی آن‌‌ها در راستای توسعهی استراتژی‌‌های تشخیص و درمان، بهبود مراقبت‌های بهداشتی و گسترش تکنیک‌های جدید برای بازسازی بافتها و اندامها استفاده شود.
روش بررسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی بوده و به روش توصیفی- تحلیلی با رویکرد تحلیل متون و نظرات خبرگان انجام شده است. ابتدا محورهای موضوعی اولیه به واسطهی مرور پیشینه‌‌های مطالعاتی مرتبط و یافته‌‌های حاصل از تحلیل‌‌های علم‌‌سنجی و متن‌‌کاوی مطالعات مهندسی‌بافت، استخراج و در قالب پرسش‌نامه تنظیم شدند. سپس لیست حوزههای پژوهشی شناسایی شده با استفاده از تکنیک دلفی فازی توسط متخصصان غربالگری و تأیید شدند. در این راستا، تعداد ۱۷ نفر از متخصصان در زمینه‌‌های مرتبط با مهندسی‌بافت، با استفاده از روش نمونه‌‌گیری هدفمند در این پژوهش مشارکت و آرا و نظرات خود را بیان کردند. اجماع میان متخصصان طی دو مرحله حاصل شد.
یافته‌‌ها: طبق نتایج نظرسنجی، ۷۴ موضوع شناسایی شده در پنج محور اصلی(۱- پژوهشهای سلولی، ۲- مواد زیستی و داربست‌‌ها، ۳- ترمیم و بازسازی انواع بافتها و اندامها، ۴- مطالعات پیش‌‌بالینی و توسعهی محصولات مهندسی‌بافت و ۵- مطالعات فناوری و توسعهی مهندسی‌بافت) به‌عنوان حوزههای موضوعی اصلی مهندسی‌بافت توسط متخصصان این حوزه تأیید شدند. نتایج، بیانگر آن است که به ترتیب، موضوعات مربوط به مواد زیستی، داربست‌‌ها و فناوری، توسعهی مهندسی‌بافت، اهمیت بالاتری نسبت به سایر محورها داشته‌اند. در محور پژوهشهای سلولی، موضوع سلولهای بنیادی مزانشیمی(با میانگین ۰/۸۲۴)؛ در محور مطالعات داربست‌‌ها، توسعهی سیستم‌‌ها و رویکردهای نوین رهایش کنترل شده‌ی دارو در داربست‌‌ها(با میانگین ۰/۸۲۸)؛ در محور بازسازی انواع بافتها و اندامها، موضوع مهندسی‌بافت پوست شامل ترمیم و درمان سوختگی‌ها و انواع زخم‌های حاد و مزمن(با میانگین ۰/۸۶۳)؛ در محور مطالعات پیش‌‌بالینی، موضوع چالش‌های تولید انبوه محصولات مهندسی‌بافت در مقیاس بزرگ با حفظ کیفیت و ثبات(با میانگین ۰/۸۳۳)؛ و در محور مطالعات فناوری و توسعهی مهندسی‌بافت، موضوع توسعهی ارتباطات میان‌‌رشته‌ای(با میانگین ۰/۸۶۸) دارای اهمیت بالاتری نسبت به سایر موضوعات بودند.
نتیجه‌‌گیری: تمرکز بر اولویت‌‌ها و موضوعات نیازمحور می‌‌تواند تأثیرگذاری پژوهشهای حوزه‌‌ی مهندسی‌بافت را افزایش دهد و درنهایت از نتایج کاربردی آن‌‌ها در راستای توسعهی استراتژی‌‌های تشخیص و درمان، بهبود مراقبت‌های بهداشتی و گسترش تکنیک‌های جدید برای بازسازی بافتها و اندامها استفاده شود.
نوع مطالعه: كاربردي |
موضوع مقاله:
کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
