Ethics code: IR.KMU.REC.1401.519
1- دکتری مدیریت اطلاعات سلامت، مرکز تحقیقات انفورماتیکپزشکی، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران
2- کارشناس مهندسی بهداشتحرفهای، مرکز تحقیقات مدیریت ارایه خدمات سلامت، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران
3- کارشناسارشد آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت ارایه خدمات سلامت، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ،z.khajeh@kmu.ac.ir
4- کارشناسارشد مهندسی کامپیوتر، مر تحقیقات آیندهنگری و نوآوری در سلامت(نوآیند)، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران
2- کارشناس مهندسی بهداشتحرفهای، مرکز تحقیقات مدیریت ارایه خدمات سلامت، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران
3- کارشناسارشد آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت ارایه خدمات سلامت، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ،
4- کارشناسارشد مهندسی کامپیوتر، مر تحقیقات آیندهنگری و نوآوری در سلامت(نوآیند)، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران
چکیده: (14 مشاهده)
زمینه و هدف: سواد سلامت الکترونیک شامل توانایی جستجو، درک و بهکارگیری اطلاعات سلامت از منابع الکترونیکی است که افراد را قادر میسازد تا تصمیمات آگاهانهای در زمینهی سلامت اتخاذ نمایند. این مهارت در عصر دیجیتال و با گسترش اینترنت و منابع سلامت آنلاین اهمیت فزایندهای یافته است. هدف این مطالعه، ارزیابی سطح سواد سلامت الکترونیک در افراد ۱۸ سال و بالاتر در شهر کرمان است.
روش بررسی: این مطالعه بهصورت مقطعی و توصیفی-تحلیلی انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۷۰۰ نفر از ساکنان شهر کرمان با سن ۱۸ سال و بالاتر بود که با روش نمونهگیری مناسب از مناطق مختلف شهر انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامهی استاندارد سواد سلامت الکترونیک (eHEALS) استفاده شد. این ابزار شامل ۸ گویه است که بر اساس مقیاس لیکرت ۵ امتیازی طراحی شده و توانایی افراد در جستجو، ارزیابی و استفاده از اطلاعات سلامت الکترونیکی را میسنجد. نمرههای پرسشنامه بین ۸ تا ۴۰ متغیر است. نمرههای بالاتر نشاندهندهی سواد بالاتر در استفاده از منابع سلامت آنلاین است. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS انجام شد. برای ارزیابی دادههای جمعآوریشده، از آمار توصیفی شامل فراوانی، میانگین و انحرافمعیار (SD) و همچنین از آمار تحلیلی مانند آزمون من-ویتنی و آزمون کروسکال-والیس استفاده شد.
یافتهها: میانگین نمره سواد سلامت الکترونیک شرکتکنندگان ۶/۸۰±۲۶/۲۶ بود که نشاندهندهی سطح متوسط سواد سلامت الکترونیک است. بیش از نیمی از شرکتکنندگان توانایی جستجو و استفاده از منابع سلامت آنلاین را گزارش کردند، اما کمتر از نیمی از آنان مهارت ارزیابی کیفیت منابع سلامت اینترنتی را داشتند. نتایج آزمون من-ویتنی نشان داد که میانگین نمرههای سواد سلامت الکترونیک در زنان بهطور معناداری بیشتر از مردان بود(۰/۰۰۲=P). همچنین، بر اساس آزمون کروسکال-والیس، بین سن(۰/۰۰۱>P)، سطح تحصیلات(۰/۰۰۱=P) ، وضعیت اشتغال(۰/۰۰۱=P) و وضعیت اقتصادی(۰/۰۰۱>P)، با میانگین نمرههای سواد سلامت الکترونیک رابطهی معناداری وجود داشت؛ بهطوریکه افراد ۱۸ تا ۴۰ سال، دارای تحصیلات دانشگاهی، دانشجویان و افراد با وضعیت اقتصادی بالا نمرههای بالاتری کسب کردند.
نتیجهگیری: سطح سواد سلامت الکترونیک در جامعهی مورد مطالعه در سطح متوسط ارزیابی میشود، اما شکافهای معناداری در توانایی ارزیابی منابع معتبر و استفادهی مطمئن از اطلاعات سلامت وجود دارد. سیاستگذاران حوزهی سلامت باید با توسعهی زیرساختهای لازم و آموزش عمومی، بستر مناسبی برای دسترسی به منابع معتبر، ارزیابی انتقادی اطلاعات و اتخاذ تصمیمهای آگاهانهی سلامت فراهم کنند.
روش بررسی: این مطالعه بهصورت مقطعی و توصیفی-تحلیلی انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۷۰۰ نفر از ساکنان شهر کرمان با سن ۱۸ سال و بالاتر بود که با روش نمونهگیری مناسب از مناطق مختلف شهر انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامهی استاندارد سواد سلامت الکترونیک (eHEALS) استفاده شد. این ابزار شامل ۸ گویه است که بر اساس مقیاس لیکرت ۵ امتیازی طراحی شده و توانایی افراد در جستجو، ارزیابی و استفاده از اطلاعات سلامت الکترونیکی را میسنجد. نمرههای پرسشنامه بین ۸ تا ۴۰ متغیر است. نمرههای بالاتر نشاندهندهی سواد بالاتر در استفاده از منابع سلامت آنلاین است. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS انجام شد. برای ارزیابی دادههای جمعآوریشده، از آمار توصیفی شامل فراوانی، میانگین و انحرافمعیار (SD) و همچنین از آمار تحلیلی مانند آزمون من-ویتنی و آزمون کروسکال-والیس استفاده شد.
یافتهها: میانگین نمره سواد سلامت الکترونیک شرکتکنندگان ۶/۸۰±۲۶/۲۶ بود که نشاندهندهی سطح متوسط سواد سلامت الکترونیک است. بیش از نیمی از شرکتکنندگان توانایی جستجو و استفاده از منابع سلامت آنلاین را گزارش کردند، اما کمتر از نیمی از آنان مهارت ارزیابی کیفیت منابع سلامت اینترنتی را داشتند. نتایج آزمون من-ویتنی نشان داد که میانگین نمرههای سواد سلامت الکترونیک در زنان بهطور معناداری بیشتر از مردان بود(۰/۰۰۲=P). همچنین، بر اساس آزمون کروسکال-والیس، بین سن(۰/۰۰۱>P)، سطح تحصیلات(۰/۰۰۱=P) ، وضعیت اشتغال(۰/۰۰۱=P) و وضعیت اقتصادی(۰/۰۰۱>P)، با میانگین نمرههای سواد سلامت الکترونیک رابطهی معناداری وجود داشت؛ بهطوریکه افراد ۱۸ تا ۴۰ سال، دارای تحصیلات دانشگاهی، دانشجویان و افراد با وضعیت اقتصادی بالا نمرههای بالاتری کسب کردند.
نتیجهگیری: سطح سواد سلامت الکترونیک در جامعهی مورد مطالعه در سطح متوسط ارزیابی میشود، اما شکافهای معناداری در توانایی ارزیابی منابع معتبر و استفادهی مطمئن از اطلاعات سلامت وجود دارد. سیاستگذاران حوزهی سلامت باید با توسعهی زیرساختهای لازم و آموزش عمومی، بستر مناسبی برای دسترسی به منابع معتبر، ارزیابی انتقادی اطلاعات و اتخاذ تصمیمهای آگاهانهی سلامت فراهم کنند.
نوع مطالعه: پژوهشی اصيل |
موضوع مقاله:
فناوری اطلاعات سلامت
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
