دوره 19، شماره 2 - ( 4-1404 )
جلد 19 شماره 2 صفحات 150-137 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Ethics code: 16963207
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Bahrololoumi Tabatabai F S, Riahinia N, Haseli D, Pazouki F. Identifying the Health Information Needs of the Elderly in Public Libraries: A Systematic Review. payavard 2025; 19 (2) :137-150
URL: http://payavard.tums.ac.ir/article-1-7902-fa.html
URL: http://payavard.tums.ac.ir/article-1-7902-fa.html
بحرالعلومی طباطبائی فائزه سادات، ریاحینیا نصرت، حاصلی داود، پازوکی فاطمه. شناسایی نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان در بستر کتابخانههای عمومی: یک مرور نظاممند. پیاورد سلامت. 1404; 19 (2) :137-150
1- دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2- استاد گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران ،nriahinia@khu.ac.ir
3- استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4- استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران
2- استاد گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران ،
3- استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4- استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران
چکیده: (1020 مشاهده)
زمینه و هدف: با افزایش جمعیت سالمندان و نیازهای خاص آنان، دسترسی به اطلاعات سلامت در کتابخانههای عمومی از اهمیت بالایی برخوردار است. کتابخانههای عمومی میتوانند با ارایه اطلاعات معتبر، نقشی مؤثر در ارتقای سواد سلامت سالمندان ایفا کنند. این پژوهش با هدف شناسایی نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان در بستر کتابخانههای عمومی، بر اساس تجربیات جهانی، انجام شده است.
روش بررسی: این مطالعه به روش مرور نظاممند و بر اساس چارچوب Kitchenham و Charters انجام شد. جستجوی مدارک مرتبط در سه پایگاه استنادی PubMed، Scopus و Web of Science در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ انجام گرفت. کلیدواژههای مرتبط برای جستجو استفاده شدند و منابع و استنادات مدارک نیز بررسی شدند تا حداکثر پوشش مطالعاتی حاصل شود. معیار ورود شامل مدارک پژوهشی مرتبط با نیازهای اطلاعاتی سالمندان در بستر کتابخانههای عمومی بود. در نهایت، ۴۰ مدرک انگلیسیزبان انتخاب و تحلیل شدند. دادهها بهصورت کیفی کدگذاری و دستهبندی شدند.
یافتهها: یافتهها نشان داد که نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان در بستر کتابخانههای عمومی در چهار گروه اصلی دستهبندی میشوند: ۱) نیازهای اطلاعاتی شامل: منابع اطلاعات سلامت در موضوعات متنوع و قالبهای مختلف، اطلاعات سلامت اولیه، اطلاعات سلامت عمومی و پیشگیری، اطلاعات خودمراقبتی و توانمندسازی شخصی؛ ۲) نیازهای آموزشی، شامل: سواد اطلاعاتی، سواد اطلاعات سلامت، رویدادهای آموزشی؛ ۳) نیازهای اجتماعی و فرهنگی، شامل: نیازهای فرهنگی و تفریحی، اجتماعی و ارتباطی، مشارکت اجتماعی، رفع محرومیت اجتماعی؛ ۴) خدمات و تسهیلات کتابخانهای شامل: تسهیلات فضایی مناسب، تجهیزات کمکخواندن، خدمات سیار و از راه دور.
نتیجهگیری: در پی افزایش جمعیت سالمندان، کتابخانههای عمومی با وظیفهای خطیر در زمینهی ارتقای سلامت این قشر روبهرو هستند. نتایج این مطالعه نشان داد که نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان فراتر از صرفاً دسترسی به منابع اطلاعاتی است و شامل مؤلفههای آموزشی، اجتماعی-فرهنگی و امکانات کتابخانهای نیز میشود. ازاینرو، ضروری است نگرش سنتی به خدمات اطلاعرسانی کنار گذاشته شده و رویکردی جامع، چندلایه و مشارکتی جایگزین آن شود؛ رویکردی که کتابخانه را بهعنوان نهادی فعال در ارتقای سلامت عمومی سالمندان معرفی میکند.
روش بررسی: این مطالعه به روش مرور نظاممند و بر اساس چارچوب Kitchenham و Charters انجام شد. جستجوی مدارک مرتبط در سه پایگاه استنادی PubMed، Scopus و Web of Science در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ انجام گرفت. کلیدواژههای مرتبط برای جستجو استفاده شدند و منابع و استنادات مدارک نیز بررسی شدند تا حداکثر پوشش مطالعاتی حاصل شود. معیار ورود شامل مدارک پژوهشی مرتبط با نیازهای اطلاعاتی سالمندان در بستر کتابخانههای عمومی بود. در نهایت، ۴۰ مدرک انگلیسیزبان انتخاب و تحلیل شدند. دادهها بهصورت کیفی کدگذاری و دستهبندی شدند.
یافتهها: یافتهها نشان داد که نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان در بستر کتابخانههای عمومی در چهار گروه اصلی دستهبندی میشوند: ۱) نیازهای اطلاعاتی شامل: منابع اطلاعات سلامت در موضوعات متنوع و قالبهای مختلف، اطلاعات سلامت اولیه، اطلاعات سلامت عمومی و پیشگیری، اطلاعات خودمراقبتی و توانمندسازی شخصی؛ ۲) نیازهای آموزشی، شامل: سواد اطلاعاتی، سواد اطلاعات سلامت، رویدادهای آموزشی؛ ۳) نیازهای اجتماعی و فرهنگی، شامل: نیازهای فرهنگی و تفریحی، اجتماعی و ارتباطی، مشارکت اجتماعی، رفع محرومیت اجتماعی؛ ۴) خدمات و تسهیلات کتابخانهای شامل: تسهیلات فضایی مناسب، تجهیزات کمکخواندن، خدمات سیار و از راه دور.
نتیجهگیری: در پی افزایش جمعیت سالمندان، کتابخانههای عمومی با وظیفهای خطیر در زمینهی ارتقای سلامت این قشر روبهرو هستند. نتایج این مطالعه نشان داد که نیازهای اطلاعات سلامت سالمندان فراتر از صرفاً دسترسی به منابع اطلاعاتی است و شامل مؤلفههای آموزشی، اجتماعی-فرهنگی و امکانات کتابخانهای نیز میشود. ازاینرو، ضروری است نگرش سنتی به خدمات اطلاعرسانی کنار گذاشته شده و رویکردی جامع، چندلایه و مشارکتی جایگزین آن شود؛ رویکردی که کتابخانه را بهعنوان نهادی فعال در ارتقای سلامت عمومی سالمندان معرفی میکند.
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
