دوره 19، شماره 1 - ( 2-1404 )
جلد 19 شماره 1 صفحات 69-53 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Ethics code: IR.GMU.REC.1400.120
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Dastani M, Bahri N, Moshki M. Analysis of Scientific Publications from Social Determinants of Health Research Centers in Iran: A Scientometric Study. payavard 2025; 19 (1) :53-69
URL: http://payavard.tums.ac.ir/article-1-7827-fa.html
URL: http://payavard.tums.ac.ir/article-1-7827-fa.html
داستانی میثم، بحری نرجس، مشکی مهدی. تحلیل انتشارات علمی مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران: یک مطالعهی علمسنجی. پیاورد سلامت. 1404; 19 (1) :53-69
میثم داستانی1 
، نرجس بحری2 ، مهدی مشکی*3
، نرجس بحری2 ، مهدی مشکی*3
1- دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران
2- دانشیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران
3- استاد گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ،profmah@gmu.ac.ir
2- دانشیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران
3- استاد گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ،
چکیده: (1306 مشاهده)
زمینه و هدف: مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود با انجام پژوهش در راستای شناسایی و بهکارگیری روشهای مؤثر در کاهش نابرابریهای اجتماعی سلامت حرکت میکند. بنابراین مطالعهی حاضر به تجزیهوتحلیل انتشارات علمی این مراکز با استفاده از روش علمسنجی پرداخته است.
روش بررسی: مطالعهی حاضر با بهکارگیری روش علمسنجی انجام شده است. جامعه آماری مطالعه، شامل تمامی مدارک علمی تولید شده در مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران در پایگاه استنادی اسکوپوس تا پایان سال ۲۰۲۳ بود. جهت تجزیهوتحلیل دادهها از نرمافزار بیبلیوشاینی بستهی بیبلیمتریکس در زبان برنامهنویسی R استفاده شده است.
یافتهها: نتایج نشان داد که مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران ۸۳۵۸ انتشار علمی داشتهاند. روند انتشارات از سال ۲۰۱۰ آغاز شده و در سال ۲۰۲۲ به اوج خود رسیده است. مقالات پژوهشی اصیل(۷۱۹۷ مدرک) بیشترین نوع انتشارات بودهاند. مجلات آموزش و ارتقای سلامت، پزشکی جمهوری اسلامی ایران و کومش بیشترین انتشارات را داشتهاند. دانشگاههای علوم پزشکی تهران(۱۵۰۵ مقاله)، شهید بهشتی(۱۰۸۰ مقاله) و تبریز(۹۵۵ مقاله) پیشرو هستند. همکاریهای بینمؤسساتی نشاندهندهی نقش کلیدی دانشگاه تهران است. همکاری بینالمللی عمدتاً با آمریکا، انگلستان و استرالیا بوده است. کلیدواژههای اصلی شامل کووید-۱۹، کیفیت زندگی و شیوع است. موضوعات کلیدی پژوهشی شامل سلامت روان، زنان، چاقی و دیابت بوده و در دوره ۲۰۲۴-۲۰۲۳ به سمت مراقبتهای بهداشتی اولیه و گروههای آسیبپذیر گسترش یافتهاست.
نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه نشان میدهد که مراکز تحقیقاتی مرتبط با عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت در ایران، روند روبهرشدی در تولیدات علمی و گسترش حوزههای پژوهشی خود داشته است. این پیشرفت نهتنها در افزایش تعداد انتشارات علمی بلکه در تغییر رویکردهای پژوهشی از تمرکز بر بیماریهای خاص به مسایل کلانتری مانند سیاستگذاری سلامت، سلامت روان و نابرابریهای اجتماعی در سلامت مشهود است. یافتههای این مطالعه میتواند راهنمای ارزشمندی برای سیاستگذاران و پژوهشگران در تعیین اولویتهای تحقیقاتی در حوزهی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت باشد.
روش بررسی: مطالعهی حاضر با بهکارگیری روش علمسنجی انجام شده است. جامعه آماری مطالعه، شامل تمامی مدارک علمی تولید شده در مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران در پایگاه استنادی اسکوپوس تا پایان سال ۲۰۲۳ بود. جهت تجزیهوتحلیل دادهها از نرمافزار بیبلیوشاینی بستهی بیبلیمتریکس در زبان برنامهنویسی R استفاده شده است.
یافتهها: نتایج نشان داد که مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران ۸۳۵۸ انتشار علمی داشتهاند. روند انتشارات از سال ۲۰۱۰ آغاز شده و در سال ۲۰۲۲ به اوج خود رسیده است. مقالات پژوهشی اصیل(۷۱۹۷ مدرک) بیشترین نوع انتشارات بودهاند. مجلات آموزش و ارتقای سلامت، پزشکی جمهوری اسلامی ایران و کومش بیشترین انتشارات را داشتهاند. دانشگاههای علوم پزشکی تهران(۱۵۰۵ مقاله)، شهید بهشتی(۱۰۸۰ مقاله) و تبریز(۹۵۵ مقاله) پیشرو هستند. همکاریهای بینمؤسساتی نشاندهندهی نقش کلیدی دانشگاه تهران است. همکاری بینالمللی عمدتاً با آمریکا، انگلستان و استرالیا بوده است. کلیدواژههای اصلی شامل کووید-۱۹، کیفیت زندگی و شیوع است. موضوعات کلیدی پژوهشی شامل سلامت روان، زنان، چاقی و دیابت بوده و در دوره ۲۰۲۴-۲۰۲۳ به سمت مراقبتهای بهداشتی اولیه و گروههای آسیبپذیر گسترش یافتهاست.
نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه نشان میدهد که مراکز تحقیقاتی مرتبط با عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت در ایران، روند روبهرشدی در تولیدات علمی و گسترش حوزههای پژوهشی خود داشته است. این پیشرفت نهتنها در افزایش تعداد انتشارات علمی بلکه در تغییر رویکردهای پژوهشی از تمرکز بر بیماریهای خاص به مسایل کلانتری مانند سیاستگذاری سلامت، سلامت روان و نابرابریهای اجتماعی در سلامت مشهود است. یافتههای این مطالعه میتواند راهنمای ارزشمندی برای سیاستگذاران و پژوهشگران در تعیین اولویتهای تحقیقاتی در حوزهی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت باشد.
نوع مطالعه: پژوهشی اصيل |
موضوع مقاله:
کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
