fa مطالعه‌ی کتاب‌سنجی روندهای جهانی انتشارات حوزه‌ی پزشکی اجتماعی در پایگاه وب‌آوساینس از 2002 تا 2021 کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی Medical Library & Information Sciences پژوهشی اصيل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> تحلیل‌های کتاب‌سنجی با توصیف وضعیت انتشارات و شناسایی موجودیت‌های کلیدی و موضوعات نوظهور، نقش مهمی در ارزیابی پژوهش‌ها دارند. هدف پژوهش حاضر مطالعه‌ی روندهای جهانی شبکه‌های همکاری علمی پژوهشگران، سازمان‌ها و کشورها و هم‌رخدادی واژگان حوزه‌ی پزشکی اجتماعی در پایگاه استنادی وب‌آوساینس است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> روش پژوهش توصیفی از نوع کتاب‌سنجی است. نمونه شامل ۸.۴۹۴ مدرک علمی حوزه‌ی پزشکی اجتماعی از ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۱ در پایگاه وب‌آوساینس است. ترسیم شبکه همکاری علمی پژوهشگران، سازمان‌ها و کشورها و همچنین تحلیل شبکه هم‌رخدادی واژگان در حوزه کتاب‌سنجی با استفاده از نرم‌افزار علم‌سنجی VOSviewer انجام شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌های توصیفی داده‌ها نشان داد که روند انتشار مدارک حوزه‌ی پزشکی اجتماعی در بازه زمانی مورد نظر افزایشی است و مقاله‌های پژوهشی بیشترین فراوانی مدارک و مقاله‌های مروری بیشترین استناد دریافتی را داشتند. ایالات‌متحدآمریکا بیشترین مدارک منتشر شده در این حوزه را داشت و اکثر نویسندگان و سازمان‌ها و همچنین بازیگران مهم خوشه‌های شبکه همکاری علمی آن‌ها نیز از این کشور بودند. مدارک دو کشور کانادا و استرالیا بیشترین استناد به‌ازای هر مدرک را داشتند و پنج کشور آفریقای جنوبی، پرتقال، پاکستان، هند و ایران بازیگران نوظهور این حوزه بودند. شبکه‌ی هم‌رخدادی واژگان حوزه‌ی پزشکی اجتماعی در ۳ خوشه به&laquo;تحقیقات پزشکی اجتماعی پیشگیرانه&raquo;، &laquo;تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت&raquo; و &laquo;سبک زندگی سالم، تغذیه و فعالیت فیزیکی&raquo; اختصاص داشت. از نظر وقوع زمانی پنج کلیدواژه‌ی سلامت عمومی، سلامت روان، پزشکی اجتماعی، فراتحلیل و همه‌گیرشناسی، موضوعات نوظهور حوزه‌ی پزشکی اجتماعی بودند.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> درک تأثیر مطالعات حوزه‌ی غیربالینی پزشکی اجتماعی در زندگی مردم موجب افزایش تحقیقات این حوزه شده است. علاوه بر نقش رایج کشورهای توسعه‌یافته، برخی از کشورهای در حال توسعه نیز به‌عنوان بازیگران جدید در پی توسعه‌ی زیرساخت‌های خود در حوزه‌ی پزشکی اجتماعی هستند. شبکه مفهومی حوزه‌ی پزشکی اجتماعی شامل سه حیطه‌ی &laquo;شناسایی و مدیریت عواملی ایجاد بیماری‌ها&raquo;، &laquo;مطالعه‌ی عوامل اجتماعی، اقتصادی و محیطی سلامت&raquo; و &laquo;ترویج رفتارهای سالم و سبک زندگی&raquo; است.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Background and Aim:</strong> Bibliometric analysis by describing the state of publications and identifying key entities and emerging topics plays an important role in evaluating research. The aim of the paper is to study the global trends of scientific collaboration networks of researchers, organizations and countries and the co-occurrence of words in the field of social medicine in the database of Web of Science.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> The method of investigation is bibliometric. The sample comprises 8494 publications in the area of social medicine between 2002 and 2021 in the Web of science database. The drawing of the scientific collaboration network of researchers, organisations and countries, and the analysis of the words network of co-occurrence, was made using the bibliometric software Vosviewer.<br> <strong>Results:</strong> The publication process of social medicine documents in the target period is increasing. Research articles had the highest number of documents frequency and review articles received the most citations. The United States had the most published literature in this area, and most authors and organizations were from that country. The degrees of two countries, Canada and Australia, had the most citations per documents, and the five countries of South Africa, Portugal, Pakistan, India, and Iran were emerging players in this field. The network of words co-occurrence of social medicine in three groups was devoted to &ldquo;preventive research in social medicine&rdquo;, &ldquo;social determinants of health&rdquo; and &ldquo;healthy lifestyle, nutrition and physical activity&rdquo;. In terms of temporal occurrence, the five keywords public health, mental health, social medicine, meta-analysis and epidemiology were emerging subjects in the area of social medicine.<br> <strong>Conclusion:</strong> Understanding impact of non-clinical studies of social medicine on people&rsquo;s lives has led to an increase in research in this field. In addition to the traditional role of developed countries, some developing countries are also new players in this field and seeking to develop their infrastructure in social medicine.</span></span></div> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span> کتاب‌سنجی, پزشکی اجتماعی, شبکه همکاری علمی, شبکه هم‌رخدادی واژگان Bibliometrics, Scientific Co‐Authorship Networks, Social Medicine, Word Co-Occurrence Networks 111 121 http://payavard.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1703-1&slc_lang=fa&sid=1 Davoud Haseli داود حاصلی dhaseli@khu.ac.ir Yes Assistant Professor, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Somayeh Paknahad سمیه پاک‌نهاد No Ph.D. Candidate in Knowledge and Information Science, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران