Payavard Salamat

fa تأثیر آموزش نکات ایمنی مربوط به دود جراحی بر دانش و عملکرد مرتبط با ایمنی دود جراحی در تکنولوژیست‌های جراحی شاغل در بیمارستان‌های آموزشی شهر همدان The Effect of Surgical Smoke Safety Education on the Knowledge and Surgical Smoke Safety Practices of Operating Room Nurses Working in Teaching Hospitals in Hamadan اتاق عمل Surgery Room پژوهشی اصيل Original Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: دود جراحی حاصل از استفاده‌ی مکرر از ابزارهای الکتروسرجری حاوی ذرات و ترکیبات مضر است که می‌تواند سلامت تیم جراحی را به خطر اندازد. با وجود اهمیت این موضوع، شواهد نشان می‌دهد که سطح دانش و عملکرد تکنولوژیست‌های جراحی در زمینه ایمنی دود جراحی مطلوب نیست. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش نکات ایمنی مربوط به دود جراحی بر سطح دانش و عملکرد تکنولوژیست‌های جراحی در بیمارستان‌های آموزشی شهر همدان انجام شد. روش بررسی: این مطالعه‌ی نیمه‌تجربی از نوع قبل و بعد و بدون گروه کنترل در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بر روی تکنولوژیست‌های جراحی شاغل در سه بیمارستان آموزشی همدان انجام شد. بیمارستان‌ها به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و سپس تمامی تکنولوژیست‌های جراحی واجد شرایط شاغل در این مراکز(۱۰۶ نفر) به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. در نهایت، داده‌های ۸۸ شرکت‌کننده که تمامی مراحل مطالعه را تکمیل کردند، تجزیه و تحلیل گردید. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌ی‌ استاندارد سنجش دانش ایمنی دود جراحی و چک‌لیست استاندارد ارزیابی عملکرد مرتبط با ایمنی دود جراحی، گردآوری شد. دانش و عملکرد شرکت‌کنندگان قبل و ۳۰ روز پس از مداخله‌ی آموزشی ارزیابی گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری t مستقل و زوجی، آنالیز واریانس یک‌طرفه و کای‌دو تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: میانگین نمره‌ی دانش قبل از آموزش ۳/۶۸±۱۰/۷۲ و پس از آموزش ۲/۹۶±۱۵/۶۵ بود که افزایش آن از نظر آماری معنادار بود(۰/۰۰۱>P). همچنین میانگین نمره عملکرد از ۳/۳۷±۱۹/۶۰ به ۲/۴۵±۲۴/۸۸ ارتقا یافت(۰/۰۰۱>P). اندازه‌ی اثر مداخله بر دانش(۱/۴۴=Cohen’s d) و عملکرد(۱/۵۳=Cohen’s d) بسیار بزرگ بود و نشان‌دهنده‌ی تأثیر عملی قابل‌توجه آموزش بر هر دو متغییر است. همچنین آزمون‌های کای‌دو نشان دادند که قبل از آموزش، اکثریت شرکت‌کنندگان در سطح دانش و عملکرد ضعیف و متوسط قرار داشتند؛ اما پس از آموزش، سهم افراد با سطح خوب به‌طور چشمگیری افزایش یافت.  نتیجه‌گیری: آموزش هدفمند و ساختاریافته می‌تواند به‌طور مؤثری دانش و عملکرد تکنولوژیست‌های جراحی را در زمینه‌ی ایمنی دود جراحی ارتقا دهد. با این‌حال، با توجه به طراحی قبل و بعد بدون گروه کنترل و انجام پیگیری تنها ۳۰ روز پس از مداخله، تفسیر نتایج و تعمیم آن ها باید با احتیاط انجام شود. انجام مطالعات کنترل شده با دوره‌ی پیگیری طولانی‌تر پیشنهاد می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: Surgical smoke generated by frequent use of electrosurgical devices contains hazardous particles and chemical compounds that can endanger the health of the operating room team. Despite its importance, evidence indicates that the knowledge and performance of surgical technologists regarding surgical smoke safety are not optimal. This study aimed to evaluate the effect of safety education related to surgical smoke on the knowledge and performance of surgical technologists in the teaching hospitals of Hamadan. Materials and Methods: This quasi-experimental pre–post study without a control group was conducted during 2024–2025 among surgical technologists working in three teaching hospitals in Hamadan, Iran. The hospitals were selected using cluster sampling, and all eligible surgical technologists employed at these hospitals (n=106) were recruited through census sampling. Finally, data from 88 participants who completed all stages of the study were included in the final analysis. Data were collected using a standardized Surgical Smoke Safety Knowledge Questionnaire and a standardized Performance Assessment Checklist related to surgical smoke safety. Participants’ knowledge and performance were assessed before and 30 days after the educational intervention. Data were analyzed using independent and paired t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and the Chi-square test. Results: The mean knowledge score increased significantly from 10.72±3.68 before the intervention to 15.65±2.96 after the intervention (P<0.001). Likewise, the mean performance score improved significantly from 19.60±3.37 to 24.88±2.45 (P<0.001). The intervention demonstrated very large effect sizes for both knowledge (Cohen’s d=1.44) and performance (Cohen’s d=1.53), indicating substantial practical significance. In addition, Chi-square analysis showed that before the intervention, the majority of participants had poor or moderate levels of knowledge and performance, whereas after the intervention, the proportion of participants with good knowledge and performance increased markedly. Conclusion: The findings demonstrate that targeted and structured educational programs significantly enhance the knowledge and performance of surgical technologists regarding surgical smoke safety. Hospital administrators are therefore encouraged to implement continuous training programs and ensure supportive infrastructure and protective equipment to optimize surgical smoke management and promote staff and patient safety.</div> دود جراحی, ایمنی, آموزش, دانش, عملکرد حرفه‌ای, پرستاری اتاق‌عمل Smoke, Safety, Education, Knowledge, Professional Practice, Operating Room Nursing 0 0 http://payavard.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3319-1&slc_lang=fa&sid=1 Rozhina Sarebani روژینا ساربانی No Bachelor of Science in Surgical Technology, School of Allied Medical Sciences, Student Research Committee, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran کارشناس تکنولوژی اتاق‌عمل، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Nastaran Barg Sabzi نسترن برگ سبزی No Bachelor of Science in Surgical Technology, School of Allied Medical Sciences, Student Research Committee, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran کارشناس تکنولوژی اتاق‌عمل، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Mahnaz Moghadari Koosha مهناز مقدری کوشا m.moghadarikoosha@umsha.ac.ir Yes Assistant Professor, Department of Operating Room, School of Allied Medical Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran استادیار گروه اتاق‌عمل، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران