fa تحلیل حفاظت مالی در نظام سلامت: بررسی شاخص‌های پرداخت مستقیم از جیب و هزینه‌های کمرشکن در میان بیمه‌شدگان شهر تهران مدیریت خدمات بهداشتی درمانی Hospital Managment پژوهشی اصيل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> حفاظت عادلانه در مقابل خطرات مالی یکی از اهداف اصلی نظام‌های سلامت محسوب می‌شود و عدم‌حفاظت مالی در سلامت به‌عنوان یک بیماری در نظام‌های سلامت تلقی می‌شود. محافظت شهروندان در برابر عواقب مالی بیماری و دسترسی عادلانه به خدمات سلامت، چالشی برای دولت‌ها و سیاست‌گذاران می‌باشد. این مطالعه با هدف بررسی شاخص‌های میزان پرداخت مستقیم از جیب، هزینه‌های کمرشکن و هزینه‌های فقرزا در بیمارستان‌های شهر تهران انجام شد.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی است که به‌صورت مقطعی در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۱ انجام شد. جامعه پژوهش کلیه خانوارهای زیرپوشش یکی از سازمان‌های بیمه‌ای کشور در شهر تهران بود که ۲۹۸ خانوار در این مطالعه شرکت کردند. روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده در پنج بیمارستان جنرال‌ منتخب شهر تهران انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌ی سازمان جهانی بهداشت (WHS: The World Health Survey) استفاده شد. مصاحبه با سرپرست خانوار و یا فرد مطلع خانواده انجام گردید. هزینه‌های کمرشکن بر اساس ظرفیت پرداخت خانوار و خط فقر نیز بر اساس مخارج خوراک خانوارها محاسبه شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای Excel و SPSS تحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که ۳۹/۹ درصد از خانوارها کمتر از ۱۰ درصد از کل مخارج خانوار را به‌صورت پرداخت مستقیم از جیب برای سلامتشان هزینه کرده‌اند. ۶۲/۱ درصد از مشارکت‌کنندگان با هزینه‌های سلامت کمرشکن و ۲۴/۲ درصد با هزینه‌های فقرزای سلامت مواجه شدند. همچنین ۳۶/۹ درصد آن‌ها مجبور به قرض‌گرفتن از دوست یا فامیل و ۱۷/۴ درصد نیز قرض‌گرفتن از غریبه شدند. تأمین هزینه‌های سلامت ۵/۴ درصد از مشارکت‌کنندگان را به فروش وسایل خانه، فرش، طلا و جواهر و غیره سوق داده بود. خدمات دندان‌پزشکی با میانگین ۱,۳۶۹,۰۰۰ تومان(۳,۶۲۶,۰۰۰&plusmn;) و دارو با میانگین ۱,۲۱۰,۰۰۰ تومان(۲,۱۰۴,۰۰۰&plusmn;) بیشترین هزینه‌ها را به خانوارها تحمیل کرده‌اند. تحلیل‌های آماری نشان داد که میزان رویارویی مشارکت‌کنندگان با هزینه‌های سلامت کمرشکن (CHE) بر اساس متغیرهای سن(۰/۰۰۱=P)، وضعیت اشتغال(۰/۰۰۴=P)، وجود فرد ناتوان و یا نیازمند مراقبت(۰/۰۰۲=P) و سطح تحصیلات(۰/۰۲۱=P) اختلاف معناداری وجود دارد.&nbsp;<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> باتوجه به نتایج مطالعه، بیش از ۶۲ درصد از خانوارها دچار CHE هستند، به‌ویژه در میان افراد مسن و بازنشستگان، که بیانگر ضعف نظام حفاظت مالی سلامت است. این وضعیت ضرورت بازنگری فوری در سیاست‌های تأمین مالی و توسعه پوشش بیمه‌ای هدفمند برای گروه‌های پرخطر را آشکار می‌سازد. پیشنهاد می‌شود بسته‌های بیمه‌ای ویژه افراد بالای ۶۰ سال با پوشش کامل خدمات مزمن، تخصصی و پیشگیرانه طراحی شود.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Background and Aim:</strong> Fair protection against financial risks is considered one of the main goals of health systems, and lack of financial protection in health is regarded as a disease in health systems. Protecting citizens from the financial consequences of illness and fair access to health services is a challenge for governments and policymakers. Therefore, this study was conducted to investigate the indicators of out-of-pocket payments (OOP), catastrophic health expenditures (CHE), and Impoverishing Health Expenditures in hospitals in Tehran.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This descriptive-analytical study was conducted cross-sectionally in 2023. The research population was all the households covered by one of the country&rsquo;s insurance organizations in Tehran and 298 households participated in this study. A simple random sampling method was performed in five selected general hospitals in Tehran. The World Health Organization questionnaire was used to collect data. An interview was conducted with the head of the household or an informed person of the family. The back-breaking expenses were calculated based on the household&rsquo;s payment capacity and the poverty line based on the household&rsquo;s food expenses. Data were analyzed using Excel and SPSS software.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that 39.9% of households spent less than 10% of their total household expenditures on OOP health payments. However, 62.1% and 24.2% of participants experienced CHE and impoverishing health expenditures, respectively. Additionally, 36.9% reported borrowing money from friends or family, while 17.4% borrowed from non-relatives to cover health expenses. Furthermore, 5.4% of participants were forced to sell household assets, such as furniture, carpets, or jewelry, to finance their healthcare costs. Dental services, with an average cost of 1369000 tomans (&plusmn;3,626,000), and medications with an average cost of 1,210,000 tomans (&plusmn;2,104,000), imposed the highest expenses on households. Statistical analyses showed that the prevalence of CHE among participants differed significantly according to age (P=0.001), employment status (P=0.004), presence of a disabled or care-dependent individual in the household (P=0.002), and education level (P=0.021).<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results of the study, over 62% of households face CHE, particularly among older adults and retirees, indicating weak financial protection in the health system. This highlights the urgent need to reform health financing policies and expand targeted insurance coverage for high-risk groups. It is recommended to design special insurance packages for individuals aged 60 and above, covering chronic, specialized, and preventive services.&nbsp;</span></span></div> حفاظت مالی, پرداخت‌های مستقیم از جیب, هزینه‌های سلامت کمرشکن, هزینه‌های فقرزای سلامت Financial Protection, Out-of-Pocket Payments, Catastrophic Health Expenditures, Impoverishing Health Expenditures 0 0 http://payavard.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3085-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mohammad Reza Mousavi سید محمدرضا موسوی No Master of Science in Healthcare Services Management, School of Medicine, Aja University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس‌ارشد مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران Nader Makarzi Moghaddam نادر مرکزی مقدم No Associate Professor, Critical Care Quality Improvement Research Center, Shahid Modarres Hospital, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار مرکز تحقیقات بهبود کیفیت مراقبت‌های ویژه، بیمارستان شهید مدرس، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Hessamoddin Sharifnia Sharifnia حسام‌الدین شریف‌نیا No Assistant Professor, Department of Health Management and Economics, School of Medicine, Aja University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران Maryam Vasheghani Farahani مریم واشقانی فراهانی No Associate Professor, Department of Forensic Medicine, School of Medicine, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار گروه پزشکی قانونی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران Sanaz Zargar Balaye Jame ساناز زرگر بالای جمع Sanazzargar@ajaums.ac.ir Yes Associate Professor, Department of Health Management and Economics, School of Medicine, Aja University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران